Thứ Tư, 18 tháng 11, 2009

HHPT-Bài 3: Chuyện Vangogh


    Nói đến Van gogh, đa số dân ta có lẽ đều lờ mờ đoán ông là họa sĩ, còn ai hay xem bóng đá thì biết ngay ông là người Hà Lan, bởi cái tên của ông, nó bắt đầu bằng chữ Van, như van der sar, van bas ten, van der vart, van buy ten… Ông không được đào tạo một cách bài bản, ông thích vẽ và các kỹ năng thu được là nhờ xem nhiều tranh từ cửa hàng của người anh trai, Theo, từ các bảo tàng. Tự học là chính, các bức vẽ của ông ra đời tự sự bức bối, từ sự thôi thúc nội tại của bản thân. Tranh của ông gần như không theo một trường phái nào, bạn có thể gặp nhiều đặc điểm của các trường phái khác trong tranh ông, ấn tượng, dã thú... đều có cả và ông đặc biệt thích hội họa Nhật Bản. Bức “Hoa diên vĩ” nổi tiếng là kết quả của "mối tình" này, có lẽ vậy mà nó được người Nhật mua với giá khủng khiếp, nghe đâu tới 70-80 tr USD, và nó trở nên nổi tiếng, riêng tôi nó chỉ là một bức rất bình thường trong sự nghiệp của Vangogh. Nó còn được các tay làm truyền hình thực dụng của nước ta đưa vào một game show ăn khách có anh củ Sâm làm MC.
    Cũng như các thiên tài khác, ông là người cực đoan trong tính cách và quan niệm nghệ thuật của mình. Hồi còn là thầy tu ông đau nỗi đau của các con chiên khổ cực, sống cuộc sống lam lũ cùng họ. Nhà thờ tiểu khu thời đó nghi ngờ lòng tốt của Van gogh và bỏ rơi ông, không có điều kiện cống hiến cho nhà thờ ông dồn hết tâm lực của mình vào tranh vẽ, sự day dứt về số phận con người đau đáu mãi trong tranh ông. Tranh của ông thường có bố cục và hình họa đơn giản, những vệt màu đơn giản mạnh mẽ, khốc liệt nhưng khoáng đạt. Bạn có thể cảm thấy điều này khi xem tranh ông (tất nhiên là xem qua sách báo thôi), những nét bút mạnh mẽ, quyết đoán, trực tiếp từ trong nội tâm ông. Người ta thường nói về màu vàng trong trong tranh Van gogh, nhưng không chỉ có vậy, giai đoạn ông buồn bạn sẽ thấy màu nâu trầm tối, giai đoạn ông bức bối bạn sẽ thấy màu vàng nóng bỏng bức hoa hướng dương, nhưng còn có những màu xanh lam tươi mát khi ông vẽ quán cà phê, hay bức đêm đầy sao, hay các bức phong cảnh về đồng lúa, về những cây cầu... Và khi không có điều kiện để ra ngoài vẽ, ông vẽ tĩnh vật, vẽ bầu trời, vẽ tự họa, vẽ chân dung bác sĩ, vẽ chân dung người bệnh. Vẽ bất cứ thứ gì diễn ra trước mắt ông.
    Sống hết mình, trút hết nội tâm lên từng tấm vẽ, như con yến làm tổ, sức lực tài năng của ông cháy đến tận giờ phút cuối cùng của cuộc đời ông. Cũng có thể như Kurt Cobain, sự bế tắc của bản thân trước thực tại xã hội, sự thất vọng quá lớn về sức mạnh của hội họa và tình bạn với Gô-ganh làm ông không còn tình yêu với cuộc sống, bạn có tin như vậy không? Người ta nói rằng ông đã tự sát.
    P/S: Một số phát hiện gần đây được công bố gây chấn động người yêu hội họa, ông không tự sát mà chết bởi súng của một cậu bé cướp cò, và để bảo vệ cậu bé ông đã không nói gì về điều đó

haiku ngày 20/11


Cô giáo, thầy giáo
Ngồi làm báo cáo
Tổng kết quý 3
---
Bằng thật, bằng giả
Thật thật giả giả
Tiền đều mất cả
---
Gió căm căm
Ngồi chống cằm
Chờ mẹ đón
---
Giữa bó hoa
Cài màu trắng
Trong màu trắng
Có màu xanh
---
Trăng thu
Dây điện
Chuột xẻ làm đôi

Thứ Ba, 17 tháng 11, 2009

haiku.....

Đèn vàng, ngõ nhỏ.
Gió mùa.
Lạnh buốt tay khô.

Tại sao nghệ thuật không dành cho đa số?



  Có một sự thật rằng nhiều người trong chúng ta khi nghe nhạc không lời, nhạc nước ngoài, tranh vẽ hay phim ảnh có cảm thấy hay hay, thinh thích nhưng cắt nghĩa hay chỗ nào, vì sao hay, cụ thể nội dung nói lên điều gì thì không nói được. Một cục ấm ức to tướng chẹn ngay họng mà không sao nhổ ra được. Tôi đã gặp phải cảm giác này rất nhiều lần, từ khi còn bé có thể là từ hồi lớp 8 lớp 9, vì lúc đó tôi bắt đầu nghe nhạc nước ngoài và lần đầu xem phim của Vương Gia Vệ, "Đông Tà Tây Độc" (DTTD) và "Phi hồ ngoại truyện" bây giờ vẫn vậy dẫu có ít hơn vì có Google. Tôi cảm thấy "Đông tà tây độc" nhất định không phải là một phim dở, mặc dù lúc đó tôi đang mê muội những Lý liên kiệt, Quách Tỉnh, Hoàng Dung, thần điêu đại hiệp, linh sơn thần tiễn, Quỉ Bảo.v..v.. Thế giới của DTTD đầy hư ảo, mơ hồ, thướt tha, quyến rũ nhưng khó tính, rất khó tính. Nó làm tôi rất khó chịu vì không cắt nghĩa được nội dung phim nhưng tôi không thể quên được nó, ánh mắt của Lâm thanh Hà, của Trương Quốc Vinh không làm sao tôi quên được. Thật đáng ghét, ko ai nói cho tôi biết vì sao? Với Van gogh cũng vậy, đọc trên báo nhiều, nghe thời sự nhiều, cũng thấy cái gì đó hay hay nhưng hoàn toàn mù tịt. Và chỉ đến khi tôi đọc hết một đêm trắng về cuộc đời ông, cùng rất nhiều lần thử pha màu, tập vẽ cùng với các bạn được đào tạo ở khoa Kiên trúc, tôi mới thực sự thích, và bắt đầu hiểu ông, hiểu tranh của Ông. Cũng như vậy, phải khi buồn bã , cô độc đến cùng cực, và tức giận thì tôi cũng mới lờ mờ thấy khoái thứ âm thanh chói tai của Rock mặc dù ko biết mấy câu tiếng anh trong đó. Rồi phải tìm lời, dịch, nhẩm đi nhẩm lại, tìm hiểu về sứ xở của họ, đời sống của họ thì mới càng yêu họ hơn. Chúng ta đi tiếp cận nền văn hóa đó từ các sản phẩm hoàn chỉnh, thành phẩm cuối cùng lên chỉ có thể thấy "hay hay" chung chung mà thôi. Nên chẳng có gì khó hiểu khi một nhà bào trên Vietnamnet chê bai thậm tệ DTTD khi bản biên tập lại được công chiếu trên màn ảnh rộng. Các nhịp chuyển động nhẹ nhàng chậm rãi, sự bảng lảng và phiêu du của bộ phim đã không được cảm nhận. Những tiếng hét, khói bụi, xa mạc và những bộ mặt buồn nhiều suy tư đã không tìm được tri kỷ. Tất cả chỉ tại sự bó buộc trong tư duy, sự mất gốc về cảm nhận chủ quan trên cơ sở trí thức, sự mất tự do quá lâu trong suy nghĩ đã làm cho chúng ta thiếu bản lĩnh khi đối diện với nghệ thuật đương đại, thói quen nghe, xem những cái đã được mở sẵn, cảm nhận thụ động dưới sự dẫn dắt, lời lẽ của người khác tất cả các thứ tệ hại đó làm chúng ta mơ hồ, ngờ nghệch trước những thành phẩm cuối cùng của nghệ thuật đương đại, và sự bạc nhược tinh thần trước các ý tưởng, quan điểm độc lập và tự do.

Chủ Nhật, 15 tháng 11, 2009

Xứ sở tắt mắt hay tệ ăn cắp vặt

    Cái chuyện ăn cắp ở nước ta đã có nhiều người nói, tuy nhiên ở các Kênh thông tin chính thống người ta chỉ nói nhiều về các loại ăn cắp nhớn như tham ô, tham nhũng... mà ít khi nói đến ăn cắp vặt. Cái này tuy nhỏ nhưng làm cho người dân lộn tiết. Vào nhà mở cổng, khóa móc ở cửa, tí ra đã không thấy khóa đâu. Hay cả dãy tập thể, chiều đi làm về thấy các loại dép nhựa cũ để ngoài cửa mất sạch. Rồi thì ăng ten trên sân thượng, quần áo phơi ngoài, nồi nhôm đang nấu..., mấy nhà bán cơm phải mua khóa dây để lồng qua mấy cái vung, quai nồi lại để ngủ trưa cho ngon giấc. Ô tô, xe máy, để ngoài đường hoặc trong bãi gửi xe cũng thế, vớ vẩn là lô gô, tem nhãn, gương chiếu hậu là cứ bốc hơi nhanh tróng mặt. Rồi thì đến mèo, chó, chim, gà, cây cảnh, không từ chổi cùn rế rách gì, hở ra là mất, không gì không lấy. Chắc chỉ có xứ ta mèo mới phải xích như chó, nhốt như chim trong lồng. Thế nên chuột nhiều vô kể, do mèo bị bắt hoặc không có khả năng bắt chuột. Do được xử lý bằng bẫy, bả, không tiêu hóa được đành phi ra đường góp phần sinh ra nạn "chuột trong không khí" như đã nói ở bài trước.
    Ai lấy ? bà chè trai tắt mắt, rao khản cổ chẳng mua được gì, sẵn mấy đôi dép nhựa chủ nhà đê ngoài, quơ bỏ thúng. Mấy thằng trẻ con lêu lổng có, mất dạy có, cứ buổi trưa nhằm sân thượng chung cư đi tuốt ăng ten nhôm. Rồi thì các "cán bộ ma xó" thiếu tiền chính hút ngày ngày đi tuần đều đặn, thấy gì vơ lấy. Rồi cũng chẳng hiếm chuyện bạn cùng phòng, người cùng xóm có thói quen mượn đồ bí mật và cũng không trả. Đến cả trong đội ngũ cán bộ cũng không tránh khỏi. Không biết đúng không, nhưng một lần thủ Tướng về nói chuyện với cán bộ và cử chi một huyện ở Hải Phòng ta, khi về quên cái kính ở hội trường, trợ lý quay vội lại tìm mà loáng cái đã không thấy đâu. Ngồi gần ngài toàn cán bộ chủ chốt của huyện, thành phố cả. Mà hỏi thì chả ông nào nhận, cuối cùng công an phải vào cuộc, vì cái kính đó rất quan trọng với ngài TT. Thủ phạm hóa ra lại là một cán bộ trong ủy ban hay hội đồng nhân dân gì đó. Sau đó không có thông tin gì về việc xử lý cán bộ có thói quen cầm nhầm, nhưng ngài TT đã được bài học đắt giá về "Vật bất ly thân" và về sự trong sạch của cán bộ.
    Cái câu "Một mét vuông mấy thằng ăn cắp" nói ra các nhà xã hội học nghe thì buồn nhưng chắc sẽ có ít người phản đối vì nó được dân đúc kết ra mà, một câu tục ngữ thời hiện đại.

Thứ Hai, 9 tháng 11, 2009

Tiên sư Thằng Tào Tháo*


    Hôm trước U23 của ta đập vào mặt U23(thực chất là U19) của Tàu 3-1, tôi rất sướng nhưng vẫn bực âm ỉ vì thái độ của Tàu, mình mời U23 mà nó cho U19 sang đá, còn gọi giả vờ là U23. Vậy là ở mức độ quốc gia thằng này cũng dùng hàng giả, hàng nhái để chơi ta. Chuyện này làm tôi nhớ lại một chuyện vài năm trước. Không biết sao dạo ấy máy bay các hãng hàng không Mỹ rớt liên tục, mà Mỹ là quê hương của hãng Boeing nổi tiếng. Trong khi đó Tàu nó làm được máy bay, phóng được tàu vũ trụ. Bộ phận gián điệp kinh tế của FBI và CIA vào cuộc, tìm ra nguyên nhân sau. Chả là hồi đó giá dầu tăng cao, các hãng HK Mỹ tiết kiệm chi phí bảo dưỡng máy bay bằng cách dùng thiết bị và linh kiện của Tàu, Đài Loan để thay thế cho rẻ, còn Tàu thì lúc ấy đang thặng dư mậu dịch với toàn thế giới lên rất lắm tiền, lên xài toàn hàng hiệu Mỹ, lên làm đủ mọi thứ trên trời như trên, thành công cả. Vậy là Máy bay Mỹ sài linh kiện Tàu--> rơi, tàu Vũ Trụ, phi cơ Tàu, dùng linh kiện Mỹ --> bay khỏe. Sau vụ này Mỹ mới thấm câu "Tiền nào của nấy" và "đồ Tàu", từ đó máy bay bớt rơi hẳn. Trở lại trận bóng, trước đó mấy ngày các quan chức và đội tuyển U23 ta mời U23 đội bạn dự tiệc chiêu đãi tại một nhà hàng sang trọng, và tất nhiên trong các món cao lương mỹ vị và đắt tiền không thể không có thực phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc, có thể là hải sản đông lạnh, một loại gia vị, hay có cái gì đó trong các món hầm ..v..v.., mà sau đó tất cả mọi người tham dự hôm đó bị Tào tháo rượt một trận tá hỏa. Người nhà ta do có kinh nghiệm lên chỉ xài Becberin, Biseton, orezon, hoặc các thứ thuốc tây khác. Còn các bạn Tàu, sẵn tinh thần quốc gia cao độ lại sẵn có các Viện Đông Y Trung Quốc lên các bạn vào đó chữa, với lời hứa, dứt cơn nhanh và lại còn khỏe hơn trước. Và kết quả như ta thấy U23 Tàu tuy trẻ nhưng thằng nào thằng đấy mặt mũi già câng, thâm hiểm thế mà hôm ấy khi vào trận chỉ biết chạy hùng hục như trâu húc mả, mặt mũi vô hồn, ngu ngơ thấy tệ. Còn bên ta tuy thể hình, thể lực yếu hơn cộng thêm ảnh hưởng của cơn bệnh nhưng đá rất có nét, tấn công sắc sảo, phòng thủ hiệu quả và thắng trận.
      Còn các cụ nhà ta ngoài chuyện bị nó đô hộ trên dưới 1000 năm, chắc nhiều lần bị chơi khăm, bực quá lên mỗi lần cứ vô nhà xí do ăn phải thực phẩm bẩn (có cái của Tàu, cái không) lại lôi thằng Tào Tháo ra réo.
      Bây giờ, đảo thì nó chiếm rồi, trên đất liền, cứ dự án lớn nào là nó thầu hết, cực đông (trà cổ) thì nó thuê 50 năm, cực Bắc thì đóng cọc cắt xén, cử dân sang canh tác hộ, cao điểm Tây nguyên thì có vài chục nghìn mắt một mí xủn xẻng điếc cả tai voi. Hàng hóa "made in china" thì ngập thị trường. Ngoài biển thì tàu chìm, tàu nổi, máy bay lượn như ruồi. Không nói nhưng chóp bu, tướng tá nhà ta chắc nhìn cũng xanh mặt, bây giờ đất đai, tiền của nhiều, đánh nhau thì chết. Tiếc lắm.

Vậy nên, ngoài réo thằng Tào Tháo ra chửi thử hỏi còn làm được gì nó. Hóa ra ở ta AQ là rất , rất nhiều

(*) Một câu trong truyện ngắn của Nam Cao.

Chủ Nhật, 8 tháng 11, 2009

__Bài hát “Bà tôi” muốn nói điều gì?

    Trong cuộc thi tiếng hát truyền hình toàn quốc, Sao mai, khu vực miền trung – Tây Nguyên. Có cô ca sĩ trẻ lên thực hiện ca khúc “Bà tôi” rất hay, giọng ca cao, trong sáng phong cách giản dị. Trong thành phần của cuộc thi có phần giành cho các vị khách mời đặt câu hỏi và nhạc sĩ Ngọc Châu đã hỏi một câu thế này: “Em có hiểu bài hát nói gì không” một câu hỏi đơn giản cho một bài hát đã trở thành quen thuộc từ hồi gặp nhau cuối tuần. Cô ca sĩ nghĩ mãi không ra cuối cùng ấp úng, nó nói về người bà, MC đành cướp lời, nói sang vấn đề khác để gỡ rối cho ca sĩ. Vậy bài Bà Tôi muốn nói điều gì:

Bà tôi đưa tôi ra đầu làng một mình bà đội cả trời nắng to
Này là gió cuốn mây trôi đưa tôi về làng
Này là bóng nắng liêu xiêu theo tôi đường làng
Làng tôi quanh co quanh co quanh co quanh co
Bà tôi đưa tôi ra đầu làng một mình bà đội cả trời nắng to
Này là gió cuốn mây trôi đưa tôi về làng
Này là bóng nắng liêu xiêu theo tôi đường làng
Làng tôi quanh co quanh co quanh co có sợi rơm khô
Nhớ làng tôi từng dòng mương xanh bay bay bay bay
Nhớ bà tôi một trăm năm rồi ngọn cỏ hóa mây trời
Cười cười một chuỗi trời thử bụng ta
Có mùa thóc lép lợp trên mái nhà
Có mùa hoa cà tự nhiên tím tái
Bà ví lông gà vàng như vườn cải
Ông ví mặt trời như lời mối lái
Ai ví tình yêu như trò nghịch dại
Bà lên Kẻ chợ có buồn được đâu
Ra về lúc lắc héo mòn một xâu
Ra về lúc lắc héo mòn một xâu
Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to
Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to
Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to
Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to

   

Tôi đã tải lời bài hát về đây. Các bạn thấy đấy, chỉ là những hoài niệm về làng quê, có thể chính là nơi sinh ra và lớn lên của tác giả. Rất nhiều kỷ niệm êm đềm và buồn man mác, tất nhiên là buồn, vì đa số các chuyện tình ở nông thôn Việt Nam ngày xưa mấy khi có hậu, bây giờ liệu có khá hơn?. Và hoài niệm này đến trong giấc mơ, trong nỗi nhớ. Nỗi nhớ về một miền quê trong quá khứ và chuyện tình buồn.

Thứ Tư, 4 tháng 11, 2009

no man land


Một sáng thức dậy
Nằm giữa cánh đồng
Bỗng thấy trên không
Ngập tràn bụi đỏ

Đôi quạ bên đó
Vụt ngang bên đồi
Quàng quạc chơi vơi
Giữa đời hoang vắng

Bầu trời không nắng
Mặt đất không cây
Loang lổ lấp đầy
Có còn đau khổ?

Một vành mây trắng
Lơ lửng giữa trời
Gió thổi không trôi
Ôi!, người, tội nghiệp

Thứ Ba, 3 tháng 11, 2009

...haiku...



Suốt năm tháng bốn mùa
Lấp ló chỗ ngã tư
Sưu tầm lời chửi rủa
---
Tòa xử tham nhũng
Quần chúng đứng trông
Đảng viên ngồi đó
---
Người bạn thủ đô
Về thăm thành phố
"Ồ, chim sẻ"
---
Hai bờ sông
Không bóng cây
Toàn cửa cống
---
Giữa cánh đồng
Bát ngát mênh mông
Cao cao Lò gạch
---
Ngừng hót trong lồng
Tóe lửa mắt trông
Mấy thằng mua súng
---
Ăn dở bánh đa
Xa xanh mấy bóng
Nhảy cẫng dọn hàng
---
hình bên: Nhà mặt phố bên sông Kim Ngưu, Hà Nôi, được mắc màn để bớt mùi, tránh bụi và ruồi muỗi